21 marca 2017

Nora Raleigh Baskin. Zdecydowanie nietypowy.


Nie wiem jak pracuje Nora Raleigh Baskin, ale wierzę, że każda jej książka poprzedzona jest nie tylko teoretycznym zgłębieniem tematu, ale także doświadczeniem obecności osób jakie czyni głównymi bohaterami swoich powieści.

Osobowość Jansona Blake'a określają ciągi liter. Autyzm? ADHD? Czy jeszcze inne, dla większości neurotypowych oznaczające, że ów chłopiec to problem. Problemem jest to, że Janson nie patrzy w twarze rozmówców, macha dłońmi, denerwuje się, gdy coś wokół niego dzieje się w sposób inny niż zazwyczaj, nie rozróżnia ludzi, a wyrażania emocji musiała go uczyć asystentka.

Jest jednak coś, co nie sprawia Jansonowi żadnych kłopotów. To pisanie. Chłopak pisuje opowiadania i zamieszcza je na forum gromadzącym osoby rozmiłowane w budowaniu fabuły. Tam, w Sieci, nikt nie pyta o to jaki Janson jest - wszak wyraża się w tym, co pisze. Pewnego dnia zaczyna rozmawiać z autorką innego tekstu i nagle Rebecca zaczyna go fascynować, a chłopak pozwala sobie na fantazje o tym, że mogłaby być jego dziewczyną.

Nora R. Baskin odsłania uczucia człowieka żyjącego wśród nas, a jednak obcego nam. Pokazuje jak wygląda świat postrzegany przez osoby z autyzmem, jak owa nietypowość zmienia funkcjonowanie rodziny, jak trudno osobom odmiennym odnaleźć się w codzienności.

Polecam. 

P.S. 22 marca, o godzinie 17:00, w Fili nr 16 Miejskiej Biblioteki Publicznej w Katowicach spotkać się będzie można z Grzegorzem Zalewskim z Wydawnictwa Linia oraz Igą Zakrzewską-Morawek, autorką Żunia, która do książek z serii Biała Plama tworzy scenariusze zajęć. Zapraszam!

20 marca 2017

John Boyne. Chłopiec na szczycie góry.


Nazwisko Johna Boyne'a gwarantuje dobrą literaturę. Bez wahania można sięgnąć po którąkolwiek z jego powieści i spodziewać się wysokiej jakości, opowieści pełnej emocji i jednocześnie pewnej prostoty przekazu.

Pierrot Fischer jest synem Francuzki i Niemca. Mieszka w Paryżu, ale gdy umierają jego rodzice trafia początkowo do domu dziecka, a później do domu, w którym siostra jego ojca jest gospodynią. Do domu na szczycie góry, Berghof. Właścicielem domu, w jakim pracuje Beatrix, jest Adolf Hitler.

John Boyne opisuje dorastanie Pierrota. Pokazuje zmiany jakie zachodziły w chłopcu pod wpływem Führera, w jaki sposób informacje, z którymi miał styczność odmieniały osobowość dziecka, jak zło odczłowiecza, a także jak wypieranie pewnych wiadomości wypacza wrażliwość.

Jak zwykle u Boyne'a - jest mocno i ciężko. Łapie za serce, zmusza do myślenia, przestrzega przed tym, co odbiera człowiekowi jego jestestwo. Tak, abyśmy nie musieli nigdy zachowywać się jak bohater powieści Chłopiec na szczycie góry:
Zastanawiał się, czy mógłby tu pozostać na zawsze. Ukryć się w górach jak pustelnik i żyć tym, co znajdzie w lesie. I może nawet już nigdy nie oglądać ludzi. "Niech sobie żyją dalej tam na dole" - pomyślał. Niech dalej walczą, wojują, strzelają, zabijają, tylko już może niech jego w to nie wciągają. Żeby nie musiał nic mówić. Żeby nie musiał się tłumaczyć. Żeby nikt nie spoglądał mu w oczy i nie czytał z nich, co zrobił, ani nie rozpoznał w nim tego, kim się stał. [s. 255]

P.S. Dziękuję D. za pożyczenie książki:)

16 marca 2017

Michael Morpurgo. Naprawdę spoko!


Gdybym mogła/mógł cofnąć czas... Być może niejedno z nas czasami powtarza w myślach tę frazę. Z pewnością mówią tak sobie rodzice Robbiego, który po tym jak wybiegł za ukochanym psem goniącym kota na ulicę, wpada pod samochód i zapada w śpiączkę.

To on, kilkuletni chłopiec podpięty do maszyn utrzymujących go przy życiu, jest narratorem tej opowieści. Robbie słyszy swoich bliskich, czuje ich dotyk, lecz nie znajduje w sobie umiejętności obudzenia się, otworzenia oczu, podjęcia komunikacji.

Rodzina i przyjaciele, za podszeptem lekarzy szukają bodźców, które sprowokują chłopca do reakcji. A my tymczasem poznajmy jego myśli i pragnienia, dowiadujemy się co sądzi o otaczających go ludziach i jakie wydarzenia są dla niego istotne.

Powieść Naprawdę spoko! Michaela Morpurgo wydawca rekomenduje dzieciom w wieku 9+. I powiem Wam, ze to idealny tekst do tego, by przedstawić młodym czytelnikom trudny temat śpiączki. 

Morpurgo jest dla mnie mistrzem opowieści o niełatwych sprawach. Mistrzem, który doskonale wie jakich słów użyć i jak je połączyć w zdania, by trafić prosto do serc swoich czytelników. Tych młodszych, i tych starszych, którzy - choć moim zdaniem tylko teoretycznie - wyrośli już z wieku, w którym czytuje się historie opowiadane przez tego wyjątkowego pisarza.

14 marca 2017

Christopher Edge. Wiele światów Albiego Brighta.


Gdy zaczynałam czytać Wiele światów Albiego Brighta i natknęłam się na sformułowanie fizyka kwantowa przestraszyłam się, że objaśnianie świata fizyką w powieści dla młodszej młodzieży może okazać się zbyt karkołomne. Miło mi jest napisać, iż byłam w błędzie. W dużym błędzie.

Albiemu umiera mama. Chłopiec zostaje z tatą, który coraz mocniej oddaje się pracy zawodowej - badaniom w instytucie CERN. Chłopiec tęskni za mamą, ale i za ojcem - potrzebuje obecności rodzica, jego akceptacji, zwykłych, codziennych rozmów. Najczęściej jednak taty nie ma, a Albim zajmuje się dziadek.

I wówczas chłopiec również sięga po zdobycze nauki. Tworzy teorię i podejmuje się ją sprawdzić. Jednak czy wędrówka poprzez światy równoległe do tego, w którym Albie żyje, da mu ukojenie i zaspokoi tęsknoty?

Christopher Edge stworzył postać chłopca, który poprzez nietypowych rodziców sam wydaje się być niezwykły. I choć dręczą go dokładnie te same obawy, lęki i wątpliwości jakie dręczyłyby inne dzieci w jego wieku i jego sytuacji, Albie znajduje niestandardowe rozwiązanie. 

Zastanawialiście się kiedyś jak wyglądałoby Wasze życie, gdyby było nieco tylko od tego, które wiedziecie? Albie miał szansę tego doświadczyć. Patrzył na siebie w innym wcieleniu i oceniał jak osobę obcą. Mógł poczuć gniew, miłość, nadzieję, złość, zakłopotanie, czy onieśmielenie. Wyzwolone w ten sposób emocje pomogły mu uporać się z tym, co dla niego najtrudniejsze i przygotować na pogodzenie z osieroceniem.

Wiele światów Albiego Brighta wymaga od czytelnika zaangażowania i namysłu. W zamian za to książka odwdzięcza się kształtowaniem samoświadomości, czyli tego w co powinien być wyposażony każdy z nas, by wieść pełne życie.

13 marca 2017

J. Ryan Stradal. Smak chili, smak życia.


Lubię książki o jedzeniu, choć muszę mieć odpowiedni nastrój do ich czytania. Może bliższe są mi te, które tylko marginalnie nawiązują do kulinariów, niż te przepełnione przepisami; ze względu na sposób odżywania i tak nie skorzystam z większości przepisów;)

Lars Thorvald, doskonały kucharz, miał równie - jego zdaniem - doskonałą rodzinę. Cynthia, jego żona była sommelierką, a ich cudowna córeczka, Eva, z niemowlęcia stawała się dzieckiem pod czujnym spojrzeniem i troskliwą opieką ojca. Matka, niezbyt garnąca się do życia rodzinno-matczynego, pewnego dnia zniknęła z życia Larsa i Evy, pozostawiając ich dwoje swojemu losowi. Ona powędrowała w świat szukać swojego szczęścia.

Historia zbudowana przez J. Rayana Stradala pokazuje różne momenty życia Evy, pozwala nam obserwować jej dorastanie, dojrzewanie, czas dorosłości i to, jak bardzo wpływ ojca ma znaczenie w tym, co dziewczyna robi. Co ciekawe, z biegiem lat, to nie Eva jest bohaterką pierwszoplanową, a inne osoby, które ją cenią, dla których jej obecność i działalność jest inspiracją, motywacją do podjęcia własnych zmagań z - mówiąc najprościej - przemysłem związanym z gotowaniem.

Przyznaję książka Smak chili, smak życia zaczynająca się jak typowa literatura popularno-kobieca, zaskoczyła mnie kierunkiem w jakim rozwinęła się fabuła. To interesująca opowieść z maestrią jedzeniową w tłe.

10 marca 2017

Mamed Khalidov, Szczepan Twardoch. Lepiej, byś tam umarł.


Zaskakująca para rozmówców, prawda? Choć znane jest powszechnie zamiłowanie Szczepana Twadrocha do boksu, to jednak MMA, czyli sport jakim para się Mamed Khalidov, jest czymś zupełnie innym. 

Rozmowa pokazuje, że choć panowie są z innych światów, wiele ich łączy. Podobny wiek, podobna sytuacja rodzinna, nieco zbieżna historia rodów i regionów w jakim przyszło im dorastać. Różni profesja, wiara i doświadczenia, chociażby wojenne. To, co podobne i inne, jest interesującą podstawą do rozmów. 
Całą swoja młodość poświęcam na sport, treningi, a to nie to jest najważniejsze. To nie jest sens życia, bo sensem życia jest pomaganie ludziom, robienie czegoś dobrego. Zauważ, że dzisiaj każdy jest obojętny na krzywdę ludzką. Każdy ma swój cel i nie ogląda się na innych. A religia mówi tylko o tym, żebyśmy byli dobrzy dla innych, że po to młodość daje ci siłę, żeby im pomagać. s. 191
Dużo w rozmowie Twardocha i Khalidova jest tematów ważnych. Mówią o Bogu, o tradycjach narodowych i rodzinnych. Mówią o synach i wychowywaniu, o samochodach, dziadkach, autorytecie. Mnóstwo tu tego, co skłania do myślenia i - przynajmniej mnie - do zastanawiania się nad tym, które z poruszanych przez panów kwestii są istotne również dla mnie i jakie w moim życiu mają znaczenie.
Amatorsko uprawiany sport to superrzecz. Zawodowo - to co innego. Udowodniono naukowo, że zawodowy sport niszczy. Psychicznie. Fizycznie jeszcze bardziej, bo kiedy masz organizm wycieńczony ciężkimi treningami, to cię dobija jeszcze psychicznie. s.56
Bardzo ciekawe, w kontekście sportu brzmi powyższy cytat. Jeszcze ciekawiej rozmowa na temat agresji w MMA i innych sportach walki, czy okazywania siły fizycznej, przewagi nad innymi w życiu. Ta część, poświęcona fizycznemu funkcjonowaniu człowieka jest niemniej ciekawa niż ta związana z jego duchowością i obyczajowością.

Sięgnęłam po tę książkę z trzech powodów. Nie będę tu określać, który z nich stanowił poważniejszą motywację, ale zdradzę Wam, co mnie popchnęło do lektury. Szczepan Twardoch, bo lubię. MMA, w treningach którego od pewnego czasu uczestniczę i chciałam przekonać się jak to wygląda z zawodowej strony. No i medialność obydwu panów - zarówno Szczepan Twardoch, jak i Mamed Khalidov wiedzą jak, kolokwialnie mówiąc, się sprzedać. Warto, w moim odczuciu, przyglądać się takim osobom. 

Szczepan Twardoch powiedział Maxowi Cegielskiegu, że żałuje, iż pomysł rozmowy z Mamedem Khalidovem nie wyszedł od niego. Ja żałuję, że nie dane mi było słuchać rozmowy obydwu panów, że muszę pozostać jedynie na poziomie słów zapisanych. Słuchanie - jak sądzę - zwiększyłoby przyjemność odczuwaną z poznania historii skrywającej się w książce Lepiej, byś tam umarł. Choć ta przyjemność i tak była spora;)

09 marca 2017

Szalom Asz


Dużo czytam. W bogatym zestawieniu moich doświadczeń życiowych znaleźć można także styczność z polonistyką. Jednak o Szalomie Aszu dowiedziałam się nie z własnych wędrówek literackich, czy akademickich list lektur zalecanych, a na siłowni. Tak, dobrze czytacie:)


Szalom Asz to twórca niepokorny, kontrowersyjny, wizjonerski. Jego twórczość wzbudzała skrajne emocje uzależnione od tego kto, kiedy i w jaki sposób czytał i odczytywał działa Asza. 




Z całego bogactwa dzieł Szaloma Asza najbardziej zainteresowała mnie trylogia Przed potopem, w skład której wchodzą powieści Petersburg, Warszawa, Moskwa. Podczytuję je powoli, gdyż dysponuję jedynie wersją elektroniczną, ale jest to podczytywanie równoznaczne z rozsmakowywaniem się.

Okazuje się, że temat Szaloma Asza w Polsce jest tematem żywym: organizowany jest cykl seminariów naukowych jemu poświęconych, biblioteka w Kutnie ogłosiła XIII już raz konkurs literacki im. Szaloma Asza, a ukoronowaniem wszystkich działań propagujących twórczość artysty będzie konferencja naukowa Szalom Asz – pisarz, publicysta i społecznik odbywająca się w połowie września w Kutnie.

Dziś zapraszam do biblioteki - na dwa spotkania poświęcone Aszowi. Moim zdaniem warto:)

07 marca 2017

Jeroen Van Haele. Morze ciche.


Lepiej urodzić się wieczorem, wtedy się i słyszy, i mówi. Rano rodzi się głuchym i nie umie mówić, w południe tylko się słyszy, a jak się rodzi wieczorem, umie się wszystko. [s.12]
Emilio nie mówi i nie słyszy. Opowiada o sobie i swojej rodzinie, o doznaniach i tym czego jest pozbawiony w prosty - acz poetycki - dziecięcy sposób. O ojcu, który zniknął z domu, o przyjacielu domu, dzięki obecności którego Emilio uczy się świata, o morzu, które szumi jakby tysiąc kropli deszczu tańczyło na wietrze.

Świat ciszy, który - jak wyrokuje jeden z lekarzy z jakim przyszło się zetknąć chłopcu - frustruje niektórych tak, że dokonują samookaleczeń licząc na "odetkanie" uszu, powoli staje się światem pełnym gestów i tego, co można zrozumieć dzięki dotykowi. W wyniku bolesnego doświadczenia, Emilio postanawia także opanować umiejętność mowy, by choć w ten sposób złożyć pewien hołd.

Ilustracje do książki napisanej przez Jeroen Van Haele wykonała Sabien Clement i odnoszę wrażenie, że gdyby nie one, dość dyskretne i nie wysuwające się na pierwszy plan, opowieść Morze ciche, brzmiała by zupełnie inaczej. Historia Emilia i to, jak ilustratorka postanowiła zobrazować życie chłopca, stanowią idealne zestawienie.

Morze ciche to książka - mimo trudnego tematu, a może właśnie dzięki niemu - do cieszenia się nią. Do podziwiania, zaprzyjaźniania się i do wielu rozmów o tym, jakie treści ze sobą niesie. Doskonała do rozmów w domu, w szkole, z dorosłymi i dziećmi. 

Polecam.

02 marca 2017

Zuzanna Kisielewska. 12 półtonów.


Przepięknie wydana książka o czymś, co towarzyszy nam wszystkim, a o czym - i nie waham się tego napisać -  większość z nas ma zbyt małą wiedzę, by móc się rozkoszować.


12 półtonów to książka o muzyce. O tym, co, jak, dlaczego i po co.


O tym, jakie dźwięki pobudzają nas do aktywności i jakie ułatwiają zapadnięcie w sen.


O instrumentach z kości i innych, inspirowanych odgłosami natury.


Graficznie doskonała, tak jak doskonała bywa materia, o której jest.


Czemu i kiedy należy słuchać muzyki? Jaka powinna być muzyka dla nas? Co ma wspólnego bicie serca z piosenkami i czemu, niektóre z utworów muzycznych wywołują w nas wzruszenie, a inne chęć napaści na Polskę;)


O różnicach, podobieństwach, filozofii i pieśniach kibiców sportowych.


Wydawnictwo DrugaNoga zabiera czytelników w niezwykłą podróż przez muzykę. Dajcie się porwać:)