Prowincjonalna nauczycielka

Są tacy, o których od razu wiadomo, że blisko nam do nich i ich wrażliwości. Właściwie nie wiadomo skąd nosimy w sobie takie przekonanie, bo nie da się go wyjaśnić w żaden z racjonalnych sposobów. Dla mnie takim autorem jest Luis Sepúlveda.     Przeczytajcie głośno tytuły jego książek:  Historia ślimaka, który odkrył znaczenie powolności Podróż do świata na końcu świata O starym człowieku, co czytał romanse i doceńcie ich poetykę. Pomyślcie, jeśli jeszcze nie mieliście okazji ich czytać, o tym jak rytmicznie układają się treści, jak z historii banalnej potrafi stworzyć misterną, niemalże baśniową opowieść. Jak pisząc o wyimku czyjegoś życia, potrafi uwypuklić głębię tegoż i jednocześnie nadać mu szersze znaczenie.  O tym co w życiu ważne dowiaduje się ślimak (a dzięki niemu i my). W czasie podróży do świata na końcu świata obserwujemy wraz z autorem niewytłumaczalne zachowanie grindwali, na które polują Japończycy. Historia starego cz...

W pierwszej połowie lat 90 w moim domu zaczęły pojawiać się książki, które - wraz z nowo rozwijającym się rynkiem - kupowaliśmy zachłannie dzieląc koszty przesyłki między uczniów w licealnej klasie. Pomiędzy tym, co wówczas kupiłam, znalazły się poradniki Lucyny Ćwierciakiewiczowej. Pooglądałam je wówczas, pozachwycałam się manierą pisania i językiem i odłożyłam. Dziś - dzięki książki Marty Stokfisz - wracam do 365 obiadów i czynię to z ciekawością, zachłannością i narastającym apetytem. Jacek Kaczmarski w usta Katarzyny II w jednej ze swoich piosenek włożył słowa Kobietą jestem ponad miarę swoich czasów... i jest to zdanie, które idealnie obrazuje Lucynę Ćwierciakiewiczową. Dziewiętnastowieczna miłośniczka planowania, zdrowego odżywiania, rozsądnego gospodarowania pieniędzmi, czasem, czy szerzej - życiem, propagatorka higieny tej pojmowanej dosłownie, jak i umysłowej, zdecydowanie wykracza poza ramy znanej z literatury postaci kobiecej. Była inna - hałaśliwa, bezpośredn...

Wydane przez AMF Plus Group Z doniesień medialnych wiedziałam, że istniała kobieta, która uratowała bardzo dużo dzieci z warszawskiego getta. Znałam jej imię i nazwisko, ale nie wiedziałam nic więcej. Nie wczytywałam się w prasowe artykuły, nie oglądałam filmu. Sięgnięcie po "Życie w słoiku" było szansą na moje uzupełnienie wiedzy w tym temacie. W jednej z amerykańskich szkół, gdzieś na prowincji, nauczyciel zaproponował swoim uczniom opracowanie dowolnego tematu, który wpisze się w obchodzy Dnia Historii Narodowej. Jedną z uczennic zafrapowała informacja o kobiecie, która uratowała podczas wojny 2500 dzieci z getta. Myśląc, że liczba jest błędna, zaczęła szukać czegoś więcej o Irenie Sendler i okazało się, że to postać prawie nieznana, że aby zdobyć o niej wiadomości trzeba pisać do wielu instytucji. Nauczyciel zasugerował, by kilka osób połączyło siły podczas pracy nad projektem i tak oto stworzyła się grupka uczennic, które opowiedziały światu o Irenie. Ksi...

Wydane przez Wydawnictwo SINE QUA NON Na piłce znam się mniej więcej tak, jak na żużlu albo jak na chemii organicznej. Wiem jednak, że od kilku lat wszystkie ważne turnieje wygrywają Hiszpanie, a największą gwiazdą hiszpańskiej drużyny jest Iker Casillas.  Podczas ostatnich mistrzostw Europy wszyscy zachwycali się Casillasem, który prawie nie puszcza bramek i broni w takich sytuacjach, w jakich nikt inny nie dałby rady. Popytałam ekspertów, czyli chłopów, i prawie wszyscy mówią, że Casillas to najlepszy bramkarz na świecie. Jeden tylko ekspert stwierdził, że równie dobrym bramkarzem jest Gianluigi Buffon, ale reszta ekspertów utrzymuje, iż Buffon w miarę skutecznie konkurowała z Casillasem dobrych parę lat temu. Książka opowiada historię kariery wielkiego sportowca. Mamy tu opisy najważniejszych meczów, ale też mnóstwo anegdot z życia prywatnego Casillasa, anegdot, który nie usłyszymy podczas transmisji telewizyjnych. Chyba nie trudno się domyślić, że najbardziej interesowały m...

Wydane przez Wydawnictwo Zysk i S-ka Tytuł idealnie mówi o tym, czym jest książka - biografią Londynu. Jeśli zgodzić się z Ackroydem, że Londyn można postrzegać jako ciało, a Autor zapewnia, że jest to obraz frapujący i wyjątkowy  [s. 19], to mówienie o biografii jest jak najbardziej zasadne. Obraz Londynu jako człowieka nie jest pomysłem Ackroyda - Londyn od bardzo dawna przedstawiany był jako młody człowiek z rozłożonymi w geście wyzwolenia ramionami, a Daniel Defoe, którego Ackroyd cytuje, pisał o Londynie jako o wielkim ciele, które wszystko puszcza w obieg, wszystko eksportuje i na koniec za wszystko płaci  [s. 19]. Londyn postrzegano jako monstrum, spuchniętego olbrzyma, który mniej tworzy, a więcej niszczy. Ackroyd dostosowuje się do sposobu, w jaki czas płynie w Londynie, a czas w Londynie nie jest czasem linearnym, i w swojej książce nie trzyma się chronologii. Owszem, zaczyna opowieść od czasów prehisto...

Wydane przez Wydawnictwo Znak Fraza "Śpieszmy się kochać ludzi..." zawładnęła powszechną myślą o księdzu Twardowskim. Wepchnięto go w pewne ramy, upupiono umniejszając to, że - zdaniem niektórych - był jednym z najwybitniejszych polskich poetów XX wieku. Magdalena Grzebałkowska wykonała dobrą, godna podziwu pracę. Niełatwo, co widać z treści, było docierać do źródeł, ludzi, którzy ks. Jana znali i którzy - co wszak najważniejsze w tym przypadku - chcieli o nim rozmawiać. Autorka biografii musiała wykazać się potężną dawką cierpliwości (prawie rok czekała na akta księdza z IPN-u), zamiłowaniem do dzienników, listów i innych pism, które pozostają, gdy człowiek, który je tworzył, już odszedł, odpornością i samozaparciem, które pomagały przetrwać odmowne odpowiedzi słyszane w zaproszeniu do rozmowy o księdzu. Idea biografii księdza - poety przeradzająca się w kolejne strony książki wydaje się być karkołomnym zamierzeniem - trudno w Polsce pisać biografie, jeszcze trudniej pisa...

Wydane przez Wydawnictwo Skrzat "96 końców świata" to książka, z którą niełatwo się zmierzyć. Opowieść tych, których bliscy zginęli w prezydenckim samolocie 10 kwietnia 2010 roku nie mogła być łatwa - przecież tym ludziom zginęli najbliżsi. I to jest właśnie opowieść o tej stracie - o nieposprzątanym do dziś biurku, o pozdrowieniach z Katynia wysłanych przedwczesnym sms-em, o dwóch żonach tego samego męża, którym nie dane było umrzeć śmiercią naturalną. To słowa o identyfikacji zmasakrowanych ciał lub niemożliwości tejże identyfikacji, o bólu jaki przenika i jest nie do zagłuszenia, o tym, że brak drugiego, kochanego, człowieka jest najstraszliwszym brakiem. Książka Jerzego Andrzejczaka nie jest czymś, o czym można lekko pisać i co lekko się czyta. To swoiste świadectwo, spojrzenie na wydarzenia 10 kwietnia ubiegłego roku nowym spojrzeniem, spojrzeniem, który - w moim odczuciu - pokazuje różne sprawy jeszcze dobitniej niż informacje, które próbują przebić się przez głosy p...

Wydane przez Wydawnictwo Zysk i S-ka John Blundell zawiadywał londyńskim Institute of Economic Affairs, o którym powiadają (przynajmniej niektórzy), że to najbardziej wpływowy think tank w historii Wielkiej Brytanii – w polityce tkwił mocno i wiedzę ma potężną. Blundell napisał biografię Margaret Thatcher (aczkolwiek sam o sobie mówi, że jest   hagiografem, a nie biografem Żelaznej Lady) po to, aby wyjaśnić fenomen Thatcher nie-Brytyjczykom. Na ile fenomen ten rozumiany jest i doceniany na Wyspach, tego nie wiem, ale u nas doceniany nie jest na pewno.   Thatcher i jej dzieło oceniane są różnie; przeciwko polityce Żelaznej Damy wytoczono już najcięższe działa, ale też wychwalano ją pod niebiosa. Nie można jednak zaprzeczać liczbom, a te pokazują, jak wyglądała Wielka Brytania w maju 1975 roku, kiedy torysi pokonali laburzystów w wyborach parlamentarnych i kiedy Thatcher objęła urząd premiera, a jak w listopadzie roku 1990, gdy Thatcher ustąpiła ze stanowiska na rzecz Johna M...

Wydane przez Wydawnictwo Dolnośląskie Wyobraźcie sobie, że odwiedzacie znajomych, którzy - jak wiecie - spokrewnieni są z uwielbianą przez Was pisarką. Podczas spaceru po ich domu słyszycie, że o tu za tymi drzwiami mieści się archiwum zmarłej już, ale przecież wciąż czytanej i wielbionej przez tysiące czytelników, autorki. Czy jeśli pozwolą Wam tam wejść, poszperać, zajrzeć do notatników, itp., nie poczujecie się jak w raju? Ja bym się tak właśnie czuła i co więcej - śmiem podejrzewać, że John Curran odwiedzający Mathewa Pricharda, wnuka Agaty Christie, też się tak poczuł. Świadczy o tym, choćby czteroletnia praca w archiwum pisarki i jej efekt, czyli opisywana przeze mnie książka. Niewątpliwie nie było łatwo przedstawić plon swoich badań nad twórczością Królowej Kryminału w taki sposób, by był on interesujący i czytelny. Moim zdaniem, Curran wybrnął z tego trudnego przedsięwzięcia w nader przyjemny sposób. Pogrupowawszy książki wedle haseł przedst...

Wydane przez Franciszkańskie Centrum dla Europy Wschodniej i Azji Północnej przy współpracy http://www.ksiegarniakatolicka.pl/ Życie Henryka Howańca zasługuje na poświęcenie mu książki. Syn polskich emigrantów wychowujący się w Chicago, który został biskupem Ałmaty przeszedł drogę, wymagającą od czytelnika tego, by obdarzył bohatera opowieści szacunkiem i podziwem. A wszystko zaczęło się od modlitwy siedmioletniego chłopca proszącego Boga o kowbojski strój... Materia do pisania książki doskonała, miałam jednak chwilami wrażenie, że Autorka nie do końca umie poradzić sobie z tematem. A może to moje wygórowane oczekiwania związane z tym, że pisanie o zacnej osobie powinno być zrealizowane w idealny sposób? Oprócz historii Ojca Howańca znajdziemy w książce wiele informacji nt. zakonu franciszkanów, Kazachstanu, struktury diecezji, itd. Zamieszczone na końcu kolorowe zdjęcia pozwalają nam zajrzeć do archiwum fotograficznego przedstawiające rodzinę naturalną i rodzinę zakonną Ojca Henryka...

Wydane przez Wydawnictwo Zysk i S-ka i Wydawnictwo Czerwone i Czarne Z wielką ciekawością sięgnęłam po biografię Wojciecha Cejrowskiego - znanego mi z książek, programów podróżniczych, programu o zabarwieniu socjologicznym, audycji radiowych i autografu jaki dostałam od Pana Wojciecha kilka lat temu na warszawskich targach. Bohatera książki Grzegorza Brzozowicza cenię i choć nie umiem być tak radykalna w wyrażaniu opinii jak on, z wieloma poglądami Pana Cejrowskiego mam przyjemność się zgadzać. A jaki Wojciech Cejrowski ukazuje się nam poprzez pióro Brzozowicza? Operatywny. Z głową idealną do interesów (to dziedzictwo po przodkach umiejętnie wykorzystywane od lat dziecięcych). Skupiony na tym co robi i przykładający wielką wagę do jakości wykonywanej przez siebie pracy. Mówiący głośno o tym, co mu się nie podoba i nie podlegający żadnym naciskom. O wielu rzeczach dowiedziałam się z tej książki. Prześledziłam historię programu WC Kwadrans, czas, gdy Wojciech Cejrowski b...

Wydane przez Wydawnictwo Literackie W czwartej klasie liceum przestałam korzystać z podręczników do historii. Uczyłam się tylko z książki Jana Karskiego, książki pisanej tak przejrzyście, że treść sama wchodziła do głowy. Niestety, wówczas nie zainteresowałam się kim był Jan Karski. Dziś na fali dobrych wspomnień sięgnęłam po książkę Yannicka Haenela, by poznać postać Jana Kozielewskiego ukrywającego się pod znanym szeroko pseudonimem. Książka podzielona jest na trzy części. W pierwszej Autor omawia wizerunek Jana Karskiego ukazany w filmie "Shoah" Claude'a Lanzmanna. Druga opiera się na książce "Tajne państwo: opowieść o polskim Podziemiu" Karskiego. Część trzecia, najbardziej zbeletryzowana, przedstawia Jana Karskiego takiego jakim widział go Autor i jakim opisali go E. Thomas Wood i Stanisław M. Jankowski w książce o polskim tytule "Karski: opowieść o emisariuszu". "Jan Karski" to niełatwa lektura. Trud jej czytania polega na tym, iż je...

Wydane przez Wydawnictwo Czarne Daniel Tammet cierpi na zespół Aspergera i jednocześnie jest autystą. Tammet to sawant, czyli ktoś taki, kogo jeszcze do niedawna nazywano genialnym idiotą, ktoś taki, kogo Dustin Hoffman grał w filmie "Rain Man". Książka "Urodziłem się pewnego pięknego dnia" jest napisana przez Tammeta i to jest ewenement, bowiem Tammet jest chyba pierwszym sawantem, który potrafi w klarowny sposób opowiadać o tym, jak funkcjonuje jego umysł, co oczywiście jest kapitalną okolicznością dla naukowców, z której to okoliczności naukowcy nie omieszkają korzystać. Tammet jest autystą wysokofunkcjonującym - bierze udział w programach naukowych, występuje w telewizji, ma swoją stronę, na której proponuje kursy językowe. książka w dużej mierze jest historią tego, w jaki sposób Tammet doszedł do swojej pozycji. Pod koniec książki pisze, że te same cechy, które w dzieciństwie powodowały, iż był dzieckiem wyalienowanym, później sprawiły, że znalazł sposób na ...

Wydane przez Wydawnictwo Cyklady Kiedy miałam 11-12 lat ze zdumieniem przyglądałam się swojej Mamie z przyjemnością czytającej biografie. Nie rozumiałam tej przyjemności, nie umiałam pojąć fascynacji życiem kogoś innego tak wielkiej, by pisać o nim książkę i by tę książkę czytać. Dorosłam do czytania biografii. Odnalazłam w sobie ciekawość innych ludzi. Doceniam mrówczą pracę jaką trzeba włożyć, by napisać dobrą biografię. Doceniam pracę Florence Noiville, bo jej książka o Isaacu B. Singerze jest bardzo dobra. Autorka szuka śladów Pisarza w Polsce. Odwiedza Leoncin, Radzymin, ul. Krochmalną w Warszawie. Nieusatysfakcjonowana wędruje szlakiem jaki pokonał Isaac B. Singer w drodze do Stanów Zjednoczonych.   Sięgając do źródeł archiwalnych, do wspomnień ludzi wciąż żyjących, którzy z Singerem współpracowali, tworzy spójny, interesujący obraz Noblisty. Nie wiedziałam, że Singer pisał swoje powieści w jidysz. Że choć świetnie znał angielski i sam tłumaczył swoje dzieła (je...

Wydane przez Państwowy Instytut Wydawniczy Mrówczą pracę Pani Marioli Pryzwan miałam okazję podziwiać już przy lekturze " Plastusiowej mamy. Wspomnień o Marii Kownackiej ". Zgromadzenie informacji, wyłowienie z nich tych, które stworzą dobrą kompozycję ku jak najpełniejszemu ukazaniu portretowanej we wspomnieniach osoby, jawi mi się jako praca szalenie trudna, ale i interesująca. Zazdroszcząc nieco Pani Pryzwan twórczego pomysłu popadłam w opowieść o Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej z domu Kossak. O utalentowanej artystycznie córce Wojciecha Kossaka przeczytać można przede wszystkim w książkach Magdaleny Samozwaniec. I, jakby uznając, że Madzia o siostrze powiedziała już dość, Pani Pryzwan opiera "Lilkę" o wspomnienia innych, niż druga córka Kossaków, osób, Magdalenie oddając głos na początku i końcu, podsumowując opinie przyjaciół, znajomych, słowami tej, która Lilkę ukochała ponad wszystko. Z przyjemnością przeczytałam to, co o Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewsk...

Wydane przez Wydawnictwo W.A.B. "Wielkie małe życie" to trzecia książka Deana Koontza, jaką przeczytałam. Po "Kątem oka" i "Odd Thomasie" powędrowałam na inne ścieżki literatury zostawiając powieści Pana Koontza gdzieś obok. Teraz, po lekturze jego kolejnej książki, doceniam na nowo kunszt literacki, talent pisarski i obiecuję sobie (tu przed Wami, żeby łatwiej było dotrzymać), że wrócę do Koontza. Będę czytała jego powieści, ale tylko te napisane i wydane po 2000 roku. Skąd to dziwne założenie? O tym poniżej. Po trzydziestu latach małżeństwa Deana i Gerdy, po wielu psich sylwetkach goszczących na łamach powieści pisarza, państwo Koontz zdecydowali się do swej rodziny zaprosić psa. Tym psem była Trixie i to ona była głównym powodem do tego, by powstała opowieść zatytułowana "Wielkie małe życie". Opisując historię wspólnego życia z Trixie Dean Koontz opisuje zmieniającego się siebie, opisuje rozwijanie się własnej osobowości, percepcji. Przedst...

Wydane przez Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne W "Przedmowie" do książki Jan Woleński napisał, że jeśli chodzi o polskich uczonych, którzy byli najwybitniejsi w swoich dyscyplinach, to z pewnością trzeba wymienić Mikołaja Kopernika, Marię Skłodowską-Curie, Bronisława Malinowskiego, Stefana Banacha i właśnie Alfreda Tarskiego. Oczywiście do tych wymienionych każdy może według upodobania dodać parę nazwisk, ale z pewnością pozycja Tarskiego jest niepodważalna. Alfred Tarski jest jednym z największych logików w dziejach. Szerokiej publiczności znany jest przede wszystkim ze swojej definicji prawdy oraz z paradoksu Banacha-Tarskiego. Autorzy książki, Anita i Solomon Fefermanowie, dali nam świetną biografię, pełną szczegółowych relacji i świadectw pochodzących od bliskich i współpracowników uczonego. Pierwsza część książki traktuje o latach, które Tarski przeżył w Polsce (1901-1939), druga o jego życiu w USA (1939-1983), gdzie pracował na uniwersytecie w Berkley. Tarski wypł...

Wydane przez Wydawnictwo Czarne Lubię książki, które w magiczny sposób, opierając się nieco na moim nostalgiczno-jesiennym nastroju, przenoszą mnie w świat dzieciństwa. Albo choć nieco ów świat dzieciństwa przypominają pobudzając wspomnienia. Dziś piekłam pierniczki. Miód, przyprawy korzenne, zapach unoszący się w całym domu i książka, której bohaterką jest Astrid Lindgren - cóż może być bardziej przypominającego przygotowania przedświąteczne w Bullerbyn? Akcja książki obejmuje trzy lata z życia Astrid Ericsson. Widzimy ją wyjeżdżającą z rodzinnego domu; rozstanie jest pełne emocji, czułe do chwili, w której młodsza siostra Astrid mówi, że wyjeżdżająca dziewczyna spodziewa się dziecka. Wieść, dotychczas ukrywana przez Samuelem Augustem, surowym, acz kochającym ojcem rodziny, burzy spokój pożegnania, zakłóca jego dobrą atmosferę, a jej odkrycie wywołuje wiele niepotrzebnych, gniewnych słów. W latach 1926-1929 Astrid nie odwiedziła rodziny. Pracując w Sztokholmie wizytowała swojego synka...

Wydane przez Wydawnictwo Czarne David Rieff to syn Susan Sontag, a jego książka stanowi swoiste pożegnanie z matką, pewien sposób usprawiedliwienia siebie wobec nieuchronnego, wobec nieuleczalnej choroby jaka zabiła Sontag. Z racji tematu jest to książka trudna. Tym trudniejsza, że syn z jednej strony pisze zachowując dystans, z drugiej uderza w ton dość osobisty, by nie rzec intymny. Autor opisuje zmagania matki z rakiem. Niegdysiejsze z rakiem piersi, później narządów rodnych, a na koniec - z białaczką. Portretuje jej życie poprzez zapiski, jej pęd do wiedzy mimo, iż wiedza w tym przypadku nie przynosi jej ukojenia, sprawdza jak postrzega siebie przez chorobę matki. Opis jest przejmujący, odsłania relacje między dorosłym synem, a umierającą matką, pewną niemożność porozumienia się, sztywność emocjonalną przy jednoczesnym, głębokim uczuciu. Poważna lektura na zamysły wczesnolistopadowe.

Wydane przez Wydawnictwo Czarne Dziś premiera! Marlenę Dietrich znam z czarno-białych zdjęć. I na tej "znajomości" pewnie bym poprzestała, gdyby nie świetnie napisana przez Angelikę Kuźniak opowieść, dzięki której aktorka i piosenkarka przestała być dla mnie tylko postacią z fotografii. Dietrich jawi się w książce jako osoba profesjonalna, surowa, rygorystyczna, a jednocześnie rozmiłowana w sobie i własnej popularności. Pozostawiła 25 ton przedmiotów; były tam: stroje, bilety, gipsowy odcisk dłoni, książki, listy, itp. Do końca chciała decydować o losie swoim i osób z jej otoczenia, do końca zachowała samoświadomość. Angelika Kuźniak kieruje reflektory spisanej przez siebie historii na relację Marleny Dietrich z Niemcami, na wizyty artystki w Polsce, a także pokazuje nam ostatnie lata jej życia spędzone w Paryżu. Autorka oddaje głos osobom bliskim Marlenie Dietrich - jej córce, wnukowi, ludziom, którzy z nią współpracowali. Przywołuje listy fanów i przeciwników artystki, doci...