Przejdź do głównej zawartości

Posty

Wyświetlam posty z etykietą literatura chorwacka

Stanislav Marijanović. Mała encyklopedia Domowych Potworów.

Och, co za cudna książka!  Encyklopedia stworów i potworów zamieszkujących dom pozwala pełniej zrozumieć, czemu czasami woda z psiej miski rozlana jest na całą podłogę, ulubiona bluzka schowała się wyjątkowo przemyślnie na wieszaku "naktórymzdecydowanieniepowinnojejbyć", wstawanie z łóżka jest trudne, a nocą - oprócz zwyczajowego posapywania śpiącego Kociokwika - ze szpar i zakamarków mieszkania dobiegają różne niepokojące dźwięki. "Mała encyklopedia Domowych Potworów" pozwoli na oswojenie dziecięcych lęków, na wyjaśnienie tego, kto mieszka w szafie, telefonie i pod łóżkiem. Co więcej - może stanowić doskonałe wyjście do tego, by samemu stworzyć domową księgę współmieszkających potworów. Wszak prawdopodobne jest, że potwór samodzielnie nazwany, opisany i nazwany stanie się potworem zaprzyjaźnionym, ot takim, któremu wieczorem na wysprzątanym do czysta kuchennym blacie zostawia się na spodeczku odrobinę pyszności. Zachęcam Was do zapoznania się ...

Dubravka Ugresić. Życie jest bajką.

Wydane przez Wydawnictwo Znak Jedna książka, a trzy - niby odrębne - historie. Ich odrębność podkreśla różny typ narracji, a owej odrębności przeczą elementy wiążące przedstawione przez Autorkę wydarzenia. Pierwsza z historii opisuje relację między dorosłą córką i jej matką. Narratorka, czyli córka, próbuje zrozumieć istotę emocji łączących ją z matką, próbuje - z punktu widzenia kobiety - zrozumieć inna kobietę, jej nawyki, przyzwyczajenia, wymagania stawiane innym i sobie. Do głębokiego namysłu nad sobą i matka skłania ją przedziwna, jej zdaniem, relacja matki z młodą Bułgarką; jakże inna od znanych jej kontaktów na lini matka - córka. W drugiej historii obserwujemy Pupę, Bebę i Kulkę podczas wakacyjnego wyjazdu. Kobiety dojrzałe, by nie rzec przejrzałe, nie zgadzają się na swoje wykluczenie. Chcą być traktowane jak kobiety bez drażniącego przypominania im o latach, które upływając odznaczyły się na ich ciałach. Pozornie najradośniejsza opowieść jest zarazem historią walki o życ...

Miljenko Jergović. Ruta Tannenbaum

Wydane przez Wydawnictwo Czarne Tytułowa Ruta, choć niby jest główną bohaterką opowieści Jergovicia, główną bohaterką nie jest. Autor w udany sposób sportretował społeczność zagrzebską podczas II wojny światowej. Mam wrażenie, że przedstawił czytelnikom nieco gorszą stronę ludzkich doświadczeń i przeżyć – bohaterowie bywają zawistni, irracjonalni, popycha ich ku funkcjonowaniu nienawiść, strach, obojętność czy ból. A tym tle autor nakreślił losy dziewczynki, która stała się sławna na deskach teatru. Świat przedstawiony przez Jergovicia obrazuje nam Chorwację o jakiej nie zawsze chcielibyśmy pamiętać, Chorwację mroczną, antyżydowską, zagniewaną. Zagrzeb też jest inny niż ten jaki dostrzegamy spacerując współcześnie po rozświetlonym słońcem mieście: Ten Zagrzeb pachniał czosnkiem i bośniacką rakiją ze śliwek, złym tytoniem, zgniłymi kartoflami, węglowym dymem i ciężkim robotniczym potem(…). Pisanie Jergovicia zabrzmiało dla mnie jak ostrzegawczy dzwon. Przypomniało, że Bałkany nie sa je...

Dubravka Ugresić. Nikogo nie ma w domu.

Wydane przez Wydawnictwo Znak Najnowsza książka Dubravki Ugresić to zbiór felietonów pisanych w latach 1998-2000 i w 2007 roku. Spodziewałam się dobrego pisania, bo znam poprzednie książki pisarki i jestem wiernym kibicem autorki. Znalazłam pisanie lepsze niż dotychczas – może słowa przychodzą łatwiej, gdy mają być zamieszczone w krótkiej formie? Dowiedziałam się, że autorka nie znosi słowa tożsamość. Nie chce, by kazano jej określać swoją, nie lubi gdy próbuje się ją wtłoczyć w ramy literatury narodowej, bo ona – wieczny tułacz, rozkochany w walizkach – nie czuje się związana narodowościowo, ona, której paszport zmieniono i wciśnięto, po tym jak zniknął z map świat wypełniający jej dzieciństwo, czuje słuszną awersję, do prostego nazywania, dzielenia ludzi według tego w jakiego Boga wierzą, jaki dzień jest dla nich święty lub kiedy poszczą. Oprócz tematyki anty-narodowościowej znajdziemy w tekstach pisarki wiele trzeźwego spojrzenia na świat. Fascynujące jest to, jak Ugresić postrzega ...

Zoran Ferić. Pułpka na myszy Walta Disneya.

Wydane przez Wydawnictwo Pogranicze Tom zawiera dziesięć opowiadań. Ich akcja toczy się w Europie, a bohaterami są różne osoby, w żaden sposób nie związane ze sobą. Bardzo znaczący dla każdego opowiadania jest jego początek, który w doskonale lakoniczny sposób wprowadza nas w tematykę i nastrój tekstu. Przegoń doktora „Przegoń doktora” – to gra, do której potrzebny jest przynajmniej jeden łapiący stopa doktor nauk i co najmniej dwóch grabarzy w służbowym aucie, polega na tym, że gdy tylko grabarze zauważą doktora z uniesionym kciukiem, zwalniają dokładnie tyle, aby biedak pomyślał, że naprawdę się zatrzymają. Kobieta w lustrze W połowie września zaczęła przekonywać samą siebie, że dama, która po kilku tygodniach powierzchownej znajomości zgadza się na spędzenie weekendu z mężczyzną, nie jest kobietą łatwą, tylko osobą, która ma nóż na gardle. Legenda Jan Palach i Jan Hus – dwie pochodnie, których tragiczna jasność rozświetla pięć dzielących je mrocznych stuleci. Alexis Zorbas W Amsterd...

Rujana Jeger. Darkroom.

Zawsze z dużą ostrożnością podchodzę do debiutów literackich. Mam cały czas w świadomości, to, że czytana przeze mnie książka jest pierwszą autora i smakuję owo debiutanckie pisanie ze szczególnym namaszczeniem starając się powstrzymać od pochopnych osądów. Darkroom to pierwsza powieść Chorwatki, Rujany Jeger. Opisuje w niej swoich przyjaciół, bliskich, rodzinę. Czyni to w sposób dość spontaniczny, wyrywkowy, ale nie jest to przeszkodą w wyszczególnieniu i powiązaniu wątków. Morana, jej przyjaciel Krystian i mąż Borys tworzą barwny korowód postaci żyjących dla przyjemności. W nich, oraz w innych występujących w powieści postaciach, sportretowana jest współczesna Chorwacja, choć czas akcji określono na od kiedyś do teraz, a miejsce akcji: tu i tam. Bardzo sugestywne i nasycone emocjami są wspomnienia Morany dotyczące jej dziadka. O rozmarynie, posadzonym w czterech miejscach ogrodu w Murterze, to nim właśnie dziadek posypywał ruszt i rybę. Zapach rozmarynu to był znak, że jestem nad mor...

Dubravka Ugresic. Kultura kłamstwa.

Dubravka Ugresic to chorwacka pisarka mieszkająca poza ojczyzną. Ojczyzną, którą trudno jej określić. Tej, w której się wychowała – Jugosławii – już nie ma. Kultura kłamstwa pisana w formie esejów dotyczy właśnie tożsamości człowieka, którego ojczyzna przestała istnieć, a w miejsce której powstały inne mniejsze ojczyzny. Dramat „Bałkańczyków” polega na tym, że muszą odnaleźć się w nowej teraźniejszości. Nowej, w której nie należy przyznawać się do jakiejkolwiek sympatii odczuwanej wobec Serbów i Bośniaków, gdy jest się Chorwatem. Trzeba wyplenić z języka serbizmy, z pamięci język serbsko-chorwacki, z serca przyjaciół i znajomych, którzy swoje listy piszą cyrylicą. Przerażająca jest świadomość, że korzenie tysięcy ludzi wyrwano i spalono. Nie mniej przerażająca od świadomości, że zniszczono również tysiące ludzi. Autorka przytacza historie, które na długo utkną w pamięci. Historie o podwójnym prawie i moralności – tych z czasów wojny i z czasów pokoju. Historie o społeczeństwie wieloku...